CvA – Gerard van der Steenhoven

De kleurcoderingen (zoals Code Rood) voor gevaarlijke situaties vinden hun oorsprong in de wereld van de meteorologie. Er was behoefte aan een heldere signaalfunctie die op eenduidige manier de mate waarin de samenleving gevaar loopt aangeeft. De kleurcodering is daarbij verrassend succesvol gebleken.

Toch is er ook in de meteorologie geen reden om achterover te gaan leunen. Ook weerwaarschuwingen zijn nog niet altijd helder voor de ontvangende partij. Om die reden zijn de waarschuwingen steeds meer regionaal gemaakt en zal in de nabije toekomst slechts een alarm worden verzonden naar (de smartphones van) alle personen die zich in een bepaald gebied bevinden. De vorm van dit gebied wordt dan door de meteoroloog bepaald op basis van de best beschikbaar modelverwachtingen.

Maar we gaan nog een stap verder. Het maakt nogal wat uit of een sneeuwbui op de ochtend van tweede kerstdag valt of op dinsdagmiddag tijdens het spitsuur. Om dit verschil aan te geven, gaan veel nationale weerdiensten over op “impact based warnings”: ook de maatschappelijke context speelt een rol bij de keuze om een code rood uit te geven. Deze nieuwe systematiek is door het KNMI in oktober 2015 ingevoerd en werd met succes toegepast tijdens de langdurige ijzelperiode in Noord-Nederland in de eerste week van januari van 2016.

Recent is het KNMI ook begonnen met kleurcoderingen voor het klimaat – nog wel experimenteel. De eerste aankondiging in november 2015 van een “code oranje” voor het klimaat leverde dermate veel respons op dat in ieder geval vastgesteld kan worden dan ook in dit domein kleurcoderingen effectief lijken te zijn.

Nu steeds meer vakgebieden zich willen gaan bedienen van kleurcoderingen om een gevaarlijke situatie weer te geven, is het van belang de lessen van de meteorologie ter harte te nemen. Het gaat nooit alleen om een technisch of natuurwetenschappelijk afweging, maar de ontvangende partij speelt ook een rol om effectieve waarschuwingen te kunnen realiseren. Dit proces speelt zich af op het grensvlak van de technische wetenschappen en de sociale wetenschappen: fascinerend, heel belangrijk en passend bij het karakter van de Universiteit Twente. High Tech & Human Touch.

Ik wens jullie een succesvol symposium toe!

Prof. Gerard van der Steenhoven
Hoofddirecteur KNMI
Faculteit ITC, Universiteit Twente